Τι είναι
Η κήλη συμβαίνει όταν ένα εσωτερικό τμήμα του σώματος προβάλλει μέσα από ένα αδύναμο σημείο στους μύες ή στον περιβάλλοντα ιστό του κοιλιακού τοιχώματος. Κανονικά, οι μύες είναι αρκετά ισχυροί ώστε να συγκρατούν τα όργανα και τα έντερα στη θέση τους, αλλά μια κήλη μπορεί να εμφανιστεί όταν υπάρχει αδυναμία στους ιστούς. Μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες θέσεις στο κοιλιακό τοίχωμα και ανάλογα με το σημείο που έχουμε την προβολή δίνεται και η ονομασία του κάθε τύπου κήλης.
Ο πιο συχνός τύπος κήλης στους ενήλικες είναι η βουβωνοκήλη, που αποτελεί την προβολή ενδοκοιλιακών σπλάχνων διαμέσου του βουβωνικού πόρου στην περιοχή της βουβωνικής χώρας. Άλλοι τύποι περιλαμβάνουν την ομφαλοκήλη, την επιγαστρική κήλη, την κήλη Spiegel, την μετεγχειρητική κήλη, την μηροκήλη, κήλες του οπίσθιου κοιλιακού τοιχώματος (κήλη Petit και Grynfeltt) καθώς και τις εσωτερικές κήλες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από προβολή ενδοκοιλιακών σπλάχνων διαμέσου ανοιγμάτων εντός του κύτους της κοιλιάς.
Συμπτώματα και διάγνωση
Τα συμπτώματα γενικά περιλαμβάνουν την εμφάνιση διόγκωσης στην περιοχή της κήλης, η οποία μπορεί να γίνεται πιο εμφανής όταν ο ασθενής στέκεται όρθιος, βήχει ή ασκεί πίεση στην κοιλιακή περιοχή, δυσφορία, πόνο και αίσθημα βάρους ή καύσου. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται ή να γίνονται πιο έντονα μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή μετά από έντονη χειρωνακτική εργασία ιδίως αν σχετίζεται με την ανύψωση βαριών αντικειμένων. Παράγοντες που μπορεί να επιδεινώσουν μια κήλη είναι καταστάσεις χρόνιας αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως ο χρόνιος βήχας (κάπνισμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια), η παχυσαρκία, η χρόνια δυσκοιλιότητα και η εγκυμοσύνη.
Η διάγνωση των διαφόρων τύπων κηλών γίνεται με την κλινική εξέταση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιατρικής πρακτικής σε συνδυασμό με διάφορες απεικονιστικές μεθόδους όπως είναι ο υπέρηχος και η αξονική τομογραφία, όταν αυτό κριθεί απαραίτητο για την εκτίμηση του μεγέθους της κήλης και το σωστό σχεδιασμό της επέμβασης.
Θεραπεία
Οι βασικές αρχές της θεραπείας όλων των τύπων κηλών περιλαμβάνουν την επαναφορά του ενδοκοιλιακού σπλάχνου που προβάλει εντός του κύτους της κοιλιάς, την ανατομική αποκατάσταση της κήλης και συνηθέστερα την ενίσχυση της περιοχής του χάσματος και του κοιλιακού τοιχώματος με τη βοήθεια ενός κατάλληλου πλέγματος, ώστε να αποτραπεί η επανεμφάνισή της. Η θεραπεία εξαρτάται από το μέγεθος της κήλης, τα συμπτώματα και τον κίνδυνο επιπλοκών. Σε ήπιες περιπτώσεις, μπορεί να συνιστάται παρακολούθηση, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση. Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να γίνει είτε με ανοιχτή τεχνική είτε με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους όπως λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά.
Χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, οι κήλες μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές όπως είναι η περίσφιξη και η εντερική απόφραξη (αποφρακτικός ειλεός). Η περίσφιξη της κήλης είναι μια επικίνδυνη κατάσταση κατά την οποία το παγιδευμένο όργανο χάνει την παροχή αίματος, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση των ιστών και απαιτεί επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Επίσης, μπορεί να προκληθεί απόφραξη του εντέρου, η οποία προκαλεί έντονο πόνο, εμετούς και αδυναμία αφόδευσης. Άλλες επιπλοκές περιλαμβάνουν μολύνσεις, χρόνια δυσφορία και υποτροπή της κήλης μετά από επέμβαση. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση είναι καθοριστικές για την αποφυγή επιπλοκών και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Αν παρατηρήσετε ύποπτα συμπτώματα, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε έναν χειρουργό για αξιολόγηση και καθοδήγηση σχετικά με την κατάλληλη θεραπεία.
Βουβωνοκήλη
Τι είναι
Η κήλη συμβαίνει όταν ένα εσωτερικό τμήμα του σώματος προβάλλει μέσα από ένα αδύναμο σημείο στους μύες ή στον περιβάλλοντα ιστό του κοιλιακού τοιχώματος. Κανονικά, οι μύες είναι αρκετά ισχυροί ώστε να συγκρατούν τα όργανα και τα έντερα στη θέση τους, αλλά μια κήλη μπορεί να εμφανιστεί όταν υπάρχει αδυναμία στους ιστούς. Μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες θέσεις στο κοιλιακό τοίχωμα και ανάλογα με το σημείο που έχουμε την προβολή δίνεται και η ονομασία του κάθε τύπου κήλης.
Ο πιο συχνός τύπος κήλης στους ενήλικες είναι η βουβωνοκήλη, που αποτελεί την προβολή ενδοκοιλιακών σπλάχνων διαμέσου του βουβωνικού πόρου στην περιοχή της βουβωνικής χώρας. Άλλοι τύποι περιλαμβάνουν την ομφαλοκήλη, την επιγαστρική κήλη, την κήλη Spiegel, την μετεγχειρητική κήλη, την μηροκήλη, κήλες του οπίσθιου κοιλιακού τοιχώματος (κήλη Petit και Grynfeltt) καθώς και τις εσωτερικές κήλες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από προβολή ενδοκοιλιακών σπλάχνων διαμέσου ανοιγμάτων εντός του κύτους της κοιλιάς.
Θεραπεία
Η αποκατάσταση της βουβωνοκήλης είναι μια χειρουργική επέμβαση που στοχεύει στη διόρθωση της προβολής ιστού ή μέρους του εντέρου μέσα από ένα αδύναμο σημείο στη βουβωνική περιοχή. Η χειρουργική αποκατάσταση της βουβωνοκήλης μπορεί να γίνει είτε με την παραδοσιακή ανοιχτή μέθοδο, όπου απαιτείται μια τομή περίπου 5εκ., είτε με μεθόδους ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής όπως είναι η λαπαροσκοπική και η ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική, όπου το χειρουργείο διενεργείται μέσα από τρεις μικρές τομές περίπου 1εκ η κάθε μία. Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από το μέγεθος της κήλης, τη θέση της και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς. Η επέμβαση γίνεται είτε με γενική αναισθησία είτε με τοπική αναισθησία. Η διαδικασία διαρκεί συνήθως από 30 έως 90 λεπτά και στόχο έχει να γίνει η ανατομική αποκατάσταση του χάσματος καθώς κι ενίσχυση της περιοχής με πλέγμα. Η αποκατάσταση της βουβωνοκήλης είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική επέμβαση που βελτιώνει την ποιότητα ζωής και μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών στο μέλλον.
Μετά την επέμβαση, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στο σπίτι την ίδια ή την επόμενη μέρα. Είναι φυσιολογικό να υπάρχει ήπια αιμορραγία από την τομή για μερικές ημέρες, ελαφρύς πόνος και δυσφορία στην περιοχή της τομής που αντιμετωπίζονται με κοινά παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη, μώλωπες ή οίδημα στην περιοχή της τομής ή στα γεννητικά όργανα που θα υποστρέψουν μόνα τους, καθώς και αίσθημα φουσκώματος, ιδιαίτερα μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση. Η πλήρης ανάρρωση διαρκεί περίπου 4 έως 6 εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης, αποφεύγεται η άρση αντικειμένων άνω των 5κιλών, ενώ η σωματική δραστηριότητα αυξάνεται σταδιακά με ήπια άσκηση, όπως το περπάτημα. Είναι πολύ σημαντικό να διατηρείται η τομή καθαρή και στεγνή και αποφύγετε το μπάνιο έως ότου επουλωθεί το τραύμα.
Όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, η αποκατάσταση της βουβωνοκήλης μπορεί να έχει σπάνιες επιπλοκές, όπως η λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος ή του πλέγματος που έχει τοποθετηθεί, η συλλογή υγρού στην περιοχή (σέρομα) ή αίματος (αιμάτωμα), η υποτροπή της κήλης, ο χρόνιος μετεγχειρητικός πόνος και πιο σπάνια η διαταραχή της αιμάτωσης του όρχεως.
Ομφαλοκήλη
Τι είναι
Είναι η προβολή ενδοκοιλιακών σπλάχνων διαμέσου του ομφαλικού δακτυλίου (ομφαλός), που οδηγεί στην εμφάνιση εξογκώματος στην περιοχή του ομφαλού. Χωρίς θεραπεία, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί με την πάροδο του χρόνου. Παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση ομφαλοκήλης στους ενήλικες είναι καταστάσεις χρόνιαςαυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης όπως είναι η παχυσαρκία, η έντονη καταπόνηση κατά την ανύψωση ή μεταφορά βαριών αντικειμένων, ο χρόνιος, έντονος βήχας και η πολύδυμη κύηση, όπως δίδυμα ή τρίδυμα. Τα συμπτώματα της ομφαλοκήλης πέραν της εμφάνισης της διόγκωσης στην περιοχή του ομφαλού, μπορεί να περιλαμβάνουν τον πόνο ή την κοιλιακή δυσφορία κυρίως σε καταστάσεις έντονης καταπόνησης, συμπτώματα που πολλές φορές ηρεμούν μόλις ο ασθενής σταματήσει την εργασία και ξαπλώσει.
Επιπλοκές της ομφαλοκήλης
Χωρίς θεραπεία, η ομφαλοκήλη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως η περίσφιξη, όπου μέρος ενός ενδοικοιλιακού σπλάχνου (λίπος, επίπλουν, έντερο κ.α.) «σφηνώνει» εντός του κοιλιακού χάσματος με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η παροχή αίματος σε αυτό, γεγονός που δύναται να οδηγήσει σε ισχαιμία και νέκρωση του εάν ο ασθενής δεν αντιμετωπιστεί με επείγουσα χειρουργική επέμβαση για να σωθεί ο ιστός. Άλλη επικίνδυνη επιπλοκή αποτελεί η εντερική απόφραξη, όπου ένα τμήμα του εντέρου παγιδεύεται στο έλλειμμα του κοιλιακού τοιχώματος, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η βατότητα του γαστρεντερικού σωλήνα προκαλώντας αποφρακτικό ειλεό με συμπτώματα όπως η ναυτία, ο εμετός και ο έντονος κοιλιακός πόνος. Η κατάσταση αυτή αποτελεί μια επείγουσα χειρουργική πάθηση και πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά το γρηγορότερο δυνατόν.
Θεραπεία
Η χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της ομφαλοκήλης είναι μια απλή διαδικασία που διαρκεί περίπου 20-30 λεπτά. Συνήθως γίνεται με γενική αναισθησία, ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται πόνο. Σκοπός της επέμβασης είναι η επαναφορά του ενδοκοιλιακού σπλάχνου που προβάλει από το χάσμα, η ανατομική σύγκλειση του χάσματος και η ενίσχυση του σημείου με πλέγμα, έτσι ώστε να αποτραπεί πιθανή μελλοντική υποτροπή. Μετά την επέμβαση, είναι φυσιολογικό να υπάρχει ευαισθησία και ενόχληση στην περιοχή. Για να μειωθεί ο πόνος, εφαρμόζεται τοπική αναισθησία πριν από το τέλος της επέμβασης και παρέχονται παυσίπονα. Οι περισσότεροι ενήλικες μπορούν να επιστρέψουν στο σπίτι λίγες ώρες μετά την επέμβαση, εφόσον έχουν φάει και πιει κάτι. Η παραμονή στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της νύχτας συνιστάται μόνο σε περιπτώσεις που συνυπάρχουν άλλα ιατρικά προβλήματα ή δυσκολία στη λήψη τροφής και υγρών. Κατά την ανάρρωση στο σπίτι, μπορεί να παρατηρηθεί μώλωπας και ευαισθησία γύρω από το τραύμα, κάτι που είναι φυσιολογικό και υποχωρεί σε περίπου μία εβδομάδα. Ωστόσο, το οίδημα μπορεί να διαρκέσει για αρκετές εβδομάδες. Είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις οδηγίες για τη φροντίδα του τραύματος και την υγιεινή. Η δυσκοιλιότητα μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, γι’ αυτό συνιστάται η κατανάλωση άφθονων υγρών και τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να γίνει σταδιακά, όταν δεν υπάρχει πόνος. Οι σύγχρονες τεχνικές επιτρέπουν την πλήρη αποκατάσταση σε περίπου δύο εβδομάδες. Ελαφριά άσκηση, όπως το περπάτημα, βοηθά στην ανάρρωση, ενώ η έντονη σωματική δραστηριότητα και η άρση βαρών πρέπει να αποφεύγονται για 4-6 εβδομάδες. Τέλος, οι επιπλοκές της χειρουργικής επέμβασης είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν τη λοίμωξη του χειρουργικού τραύματος ή σπανιότερα του πλέγματος, που εκδηλώνεται με ερυθρότητα, πόνο, πρήξιμο ή εκκρίσεις από το σημείο της τομής, την αιμορραγία, το τραυματισμό του ενδοκοιλιακού σπλάχνου, την συλλογή υγρού τοπικά (σέρομα) καθώς και την υποτροπή της κήλης.