Ως Γενικός Χειρουργός, συναντώ καθημερινά ασθενείς με διαφορετικά συμπτώματα, αγωνίες και ερωτήματα. Παρόλο που κάθε περίπτωση είναι μοναδική, υπάρχουν κάποιες ερωτήσεις που επαναλαμβάνονται συχνά – και είναι απολύτως λογικές. Στις επόμενες σειρές θ προσπαθήσω να απαντήσω με απλά λόγια στις 5 πιο συχνές απορίες που ακούω στο ιατρείο μου. 1. "Γιατρέ, Φοβάμαι μη δε ξυπνήσω μετά την αναισθησία. Μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο;" Το γεγονός ενός χειρουργείου για έναν άνθρωπο πολλές φορές αποτελεί μια εμπειρία που δεν έχει ζήσει ποτέ ξανά στη ζωή του πριν και πολύ πιθανόν να μη ξαναζήσει ποτέ ξανά στο μέλλον. Συνεπώς είναι απολύτως εύλογο να νιώθει αγχωμένος για όλα τα στάδια της επέμβασης. Ένα από τα πιο κλασικά στάδια που στρεσάρουν τους ασθενείς είναι το κομμάτι της γενικής αναισθησίας, δεδομένου πως για τους περισσότερους είναι ιδιαίτερα παράξενο πως, με τη βοήθεια της φαρμακολογίας, μπορείς να κοιμάσαι τόσο βαριά που να μην αισθάνεσαι κανένα πόνο ή άλλο αίσθημα επιτρέποντας στο Χειρουργό να ολοκληρώσει μια επέμβαση. Απότοκο αυτού του συλλογισμού είναι και η περεταίρω σκέψη, μήπως αυτός ο "βαρύς ύπνος" είναι τελικά τόσο βαρύς που να μην μπορέσω να ξυπνήσω μετά; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά ΌΧΙ. Η σύγχρονη αναισθησιολογία είναι εξαιρετικά ασφαλής. Οι εξετάσεις πριν το χειρουργείο (π.χ. καρδιογράφημα, αιματολογικές) γίνονται ακριβώς για να διασφαλιστεί ότι το σώμα σας μπορεί να αντέξει με άνεση την επέμβαση. Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, ένας εξειδικευμένος Αναισθησιολόγος είναι αποκλειστικά δίπλα σας, παρακολουθώντας αδιάλειπτα σε πραγματικό χρόνο ζωτικά σημεία, αναπνοή και καρδιακή λειτουργία. Στις δεκάδες χιλιάδες επεμβάσεις που γίνονται καθημερινά, οι επιπλοκές στην αναισθησία είναι εξαιρετικά σπάνιες — και αφορούν κυρίως ανθρώπους με πολύ σοβαρά υποκείμενα προβλήματα. Αυτό που συνηθίζω να λέω στους ασθενείς μου είναι ότι θα έπρεπε να φοβόμαστε περισσότερο όταν πέφτουμε για ύπνο σπίτι μας, παρά όταν λαμβάνουμε γενική αναισθησία για μία επέμβαση. Ωστόσο, να έχετε πάντοτε κατά νου ότι αν σας απασχολεί αυτός ο φόβος, μπορείτε να το συζητήσετε μαζί μου. Η ανοιχτή επικοινωνία με τον γιατρό είναι το πρώτο βήμα για να νιώσετε ασφαλείς. ________________________________________ 2. "Γιατρέ, θα πονάω μετά το χειρουργείο;" Ο πόνος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του σώματος μετά από οποιαδήποτε ιστικό τραυματισμό, συμπεριλαμβανομένου και μιας χειρουργικής επέμβασης και λειτουργεί ως καμπανάκι για να μας δείξει ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά, με σκοπό να μας κάνει να αντιδράσουμε για να βρούμε την αιτία της διαταραχής. Ωστόσο, ο άμεσα μετεγχειρητικός πόνος, θα έλεγα ότι είναι ένας "άχρηστος" πόνος, καθώς πέραν της δυσφορίας που μας προκαλεί δεν λειτουργεί ως σημάδι για να βρούμε την αιτία του, καθώς την αιτία την γνωρίζουμε πολύ καλά και δεν είναι άλλη από την ίδια την επέμβαση. Για το λόγο αυτό, θεωρώ ότι ο ασθενής θα πρέπει να απαλλάσσεται όσο το δυνατόν περισσότερο από το αίσθημα του πόνου μετεγχειρητικά. Τα καλά νέα σε αυτή την προσπάθεια είναι το γεγονός ότι σήμερα έχουμε όλα τα μέσα να προλάβουμε τον πόνο και να τον ελέγξουμε αποτελεσματικά. Ανάλογα με την επέμβαση, χορηγούνται παυσίπονα είτε προληπτικά είτε μόλις χρειαστεί. Επιπρόσθετα, οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (όπως η λαπαροσκοπική ή ρομποτική χειρουργική) μειώνουν αποδεδειγμένα σημαντικά τον μετεγχειρητικό πόνο. Συνήθως, οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν μόνο μια ήπια ενόχληση στα πλαίσια του αναμενόμενου, την οποία μπορούν να διαχειριστούν εύκολα και ξεπερνούν μέσα στα πρώτα 24ωρα. Επίσης, σχεδιάζουμε μαζί ένα εξατομικευμένο πλάνο ανακούφισης, ώστε να ξέρετε τι να περιμένετε και να νιώθετε ήρεμοι. Η σωστή αντιμετώπιση του μετεγχειρητικού πόνου, μειώνει τις επιπλοκές και επιτρέπει να επιστρέψετε στην καθημερινότητά σας άμεσα και άνετα. Τέλος, στόχος μου είναι όλη η διαδικασία του χειρουργείου, η οποία τις περισσότερες φορές θα την χαρακτηρίζαμε ως ένα αναγκαίο κακό, να σας αφήσει μια όσο το δυνατό πιο γαλήνια ανάμνηση με θετικό ψυχικό αντίκτυπο και όχι μια εμπειρία παρόμοια με αυτή ενός μαρτυρίου, που δε θα θέλατε ποτέ ξανά, εφόσον είναι αναγκαίο, να βιώσετε στο μέλλον. ________________________________________ 3. "Γιατρέ, έχω εδώ και καιρό "κήλη". Είναι επικίνδυνη για τη ζωή μου;" Η κήλη από μόνη της δεν είναι απειλητική για τη ζωή, αλλά μπορεί να γίνει. Συνεπώς η έγκαιρη χειρουργική αποκατάσταση στοχεύει, όχι μόνο να απαλλάξει τον ασθενή από τυχόν λειτουργικά ή αισθητικά ενοχλήματα (αίσθημα βάρους, πόνο, διόγκωση) αλλά κυρίως να προστατέψει τον ασθενή από τυχόν μελλοντικές επιπλοκές που θα μας βάλλουν σε μεγάλο κίνδυνο. Η πιο χαρακτηριστική και ίσως η πιο σοβαρή από αυτές, είναι όταν το περιεχόμενο της κήλης (π.χ. έντερο) παγιδευτεί εντός της κήλης (τότε μιλάμε για «περίσφιξη»), με αποτέλεσμα να διαταραχθεί η αιμάτωση του, γεγονός που οδηγεί σε ισχαιμία και νέκρωση αυτού. Η νέκρωση του εντέρου είναι μια επείγουσα κατάσταση και πρέπει να αντιμετωπίζεται κατεπειγόντως. Έτσι, όσοι έχετε μια κήλη, αν παρατηρήσετε συμπτώματα που μπορεί να υποδεικνύουν περισφιγμένη κήλη, όπως έντονο πόνο στην περιοχή της κήλης, πρήξιμο που δεν υποχωρεί, ερυθρότητα στο υπερκείμενο δέρμα ή ναυτία, πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με έναν Χειρουργό για περεταίρω διερεύνηση. ________________________________________ 4. "Γιατρέ, πότε μπορώ να κάνω μπάνιο μετά το χειρουργείο;" Πρόκειται για μια πολύ συχνή και απολύτως λογική ερώτηση. Ωστόσο, η απάντηση της εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το είδος της επέμβασης, το σημείο της τομής, το πώς έχουν καλυφθεί τα τραύματα κ.α. Στις περισσότερες περιπτώσεις το τραύμα καλύπτεται με αδιάβροχες γάζες ή κόλλες δέρματος, που επιτρέπουν να κάνετε ντους ακόμα και από την επόμενη μέρα, αρκεί το νερό να τρέχει απαλά πάνω από το τραύμα (όχι με πίεση), να μην τρίβετε την περιοχή και να τη στεγνώνετε ταμποναριστά με καθαρή πετσέτα. Αν το τραύμα σας έχει ράμματα χωρίς κάλυμμα ή αν η επέμβαση ήταν πιο εκτεταμένη, μπορεί να χρειαστεί να περιμένετε από 3 ως 5 ημέρες. Συνιστάται να αποφύγετε την εμβύθιση σε μπανιέρα ή θάλασσα μέχρι την πλήρη επούλωση της τομής, γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος μόλυνσης. Σε κάθε περίπτωση, δίνω πάντοτε ακριβείς οδηγίες για το πότε θα ήταν δυνατό να κάνετε μπάνιο, ενώ είμαι συνεχώς στη διάθεση των ασθενών μου για να αποσαφηνίσω οποιαδήποτε απορία. ________________________________________ 5. "Γιατρέ, πότε θα μπορέσω να γυρίσω στη δουλειά μου;" Είναι μια από τις πρώτες ερωτήσεις που μου κάνουν οι περισσότεροι ασθενείς – και δικαίως. Η επιστροφή στην εργασία εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες: το είδος της επέμβασης και το είδος της δουλειάς σας. Για παράδειγμα, αν κάνατε μια μικρή λαπαροσκοπική επέμβαση (π.χ. σκωληκοειδίτιδα, χολοκυστεκτομή), οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν μέσα σε 5-7 ημέρες, ειδικά αν πρόκειται για καθιστική εργασία. Σε χειρωνακτικές εργασίες ή σε επεμβάσεις όπως κήλη (βουβωνοκήλη, ομφαλοκήλη), συνιστούμε περίπου 2 με 3 εβδομάδες αποχή για να προστατευθεί η περιοχή και να αποφευχθούν επιπλοκές ή υποτροπές. Σε πιο ειδικές επεμβάσεις (π.χ. μεγαλύτερες επεμβάσεις κοιλίας), η επιστροφή γίνεται πιο σταδιακά – και εξατομικεύεται. Στόχος μου είναι να μην βιαστούμε, αλλά και να μην καθυστερήσουμε άσκοπα, ώστε να επιστρέψετε στην καθημερινότητά σας με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση. Σε κάθε περίπτωση δε χρειάζεται να ανησυχείτε, καθώς θα συζητήσουμε μαζί στο εξιτήριο ή στο πρώτο επανέλεγχο ακριβώς πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για εσάς. Εν κατακλείδι, καμία ερώτηση δεν είναι «χαζή» ή «απλή». Είμαι εδώ για να σας εξηγήσω, να σας καθησυχάσω και να βρούμε μαζί την καλύτερη δυνατή λύση για την υγεία σας. Αν έχετε οποιοδήποτε σύμπτωμα που σας προβληματίζει, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου. Γεώργιος Γ. Τζίκος Γενικός Χειρουργός MD, MSc, PhD
