Ο σπλήνας εντοπίζεται στο αριστερό άνω μέρος της κοιλιακής χώρας και αποτελεί ένα από τα όργανα του λεμφικού συστήματος. Αν και έχει το μέγεθος της ανθρώπινης γροθιάς, δεν γίνεται αντιληπτός στην ψηλάφηση, παρά μόνον όταν αυξάνει σε μέγεθος. Ο σπλήνας εντάσσεται στο αμυντικό και αιμοποιητικό σύστημα του οργανισμού, αποτελώντας έναν σημαντικό σύμμαχο ενάντια σε μολύνσεις και διάφορες ασθένειες. Επιπλέον, συμβάλλει στον καθαρισμό του αίματος, κάτι που τον καθιστά ακόμη πιο ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Αν και είναι δυνατόν να ζήσει κάποιος χωρίς σπλήνα, θα πρέπει να γνωρίζει ότι είναι πιο ευάλωτος σε μολύνσεις και μικρόβια, όπως ο μηνιγγιτιδόκοκκος ή ο πνευμονιόκοκκος.
Ποιες είναι οι κυριότερες χειρουργικές παθήσεις σπληνός;
Οι παθήσεις του σπλήνα σχετίζονται συνήθως με παθολογικές-αιματολογικές διαταραχές:
- Σπληνομεγαλία: Η σπληνομεγαλία είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την αύξηση του μεγέθους και του βάρους του σπλήνα, υπερβαίνοντας τα φυσιολογικά όρια. Αυτή η αύξηση μπορεί να είναι αποτέλεσμα αιματολογικών παθήσεων, ιογενών ή παρασιτικών λοιμώξεων. Η σπληνομεγαλία μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα και να ανακαλύπτεται τυχαία. Ωστόσο, κάποιες φορές μπορεί να προκαλέσει πόνο στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς, ο οποίος μπορεί να αντανακλά στον ώμο, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, ήπια αναιμία και αίσθημα φουσκώματος ή βάρους στην περιοχή.
- Κύστεις σπληνός: Μια από τις πιο συχνές καλοήθεις όγκους του σπλήνα είναι οι κύστεις σπληνός. Πρόκειται για κυστικούς σχηματισμούς οι εμφανίζονται πιο συχνά στους άνδρες κατά την τρίτη δεκαετία της ζωής. Κατατάσσονται σε πρωτογενείς ή δευτερογενείς (ψευδείς). Οι πρωτογενείς κύστεις μπορούν να υποδιαιρεθούν σε παρασιτικές και μη παρασιτικές τύπου. Οι παρασιτικές κύστεις οφείλονται συνηθέστερα σε μόλυνση από το παράσιτο της εχινοκόκκου και μπορεί να συνοδεύονται από την παρουσία κύστεων και σε άλλα όργανα όπως το ήπαρ και οι πνεύμονες, ενώ οι μη παρασιτικές κύστεις φαίνεται να είναι εμβρυϊκής προέλευσης. Οι δευτερογενείς κύστεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% των σπληνικών κυστών και συχνά συνδέονται με ιστορικού τραυματισμού στην κοιλιά.
- Σπλήνας και αιματολογικές παθήσεις: Πολλές αιματολογικές παθήσεις μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τη λειτουργία του σπλήνα, θέτοντας την ένδειξη για αφαίρεσή του. Ενδεικτικές αιματολογικές διαταραχές αυτού του τύπου αποτελούν η δρεπανοκυτταρική αναιμία, η μεσογειακή αναιμία, η αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία, η αληθής πολυκυτταραιμία, και η ιδιοπαθής θρομβοκυτταροπενική πορφύρα. Οι αιματολογικές παθήσεις που μπορούν να προσβάλλουν το σπλήνα εκδηλώνονται συνήθως με σπληνομεγαλία, αλλά και με καταστροφή των κυττάρων του αίματος εντός του οργάνου.
Θεραπεία
Η θεραπεία εκλογής αποτελεί η σπληνεκτομή σε περιπτώσεις σπληνομεγαλίας, ενώ σε περιπτώσεις ύπαρξης κύστεων είναι δυνατή η παροχέτευση, η ολική ή η μερική εκτομή της κύστης. Η προσέγγιση μπορεί να είναι είτε ανοιχτά με μέση τομή, είτε λαπαροσκοπικά. Ανεξάρτητα από τη χειρουργική προσέγγιση, η επέμβαση διενεργείται υπό γενική αναισθησία, ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται καθόλου πόνο, με νοσηλεία σε οργανωμένη κλινική, ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη προεγχειρητική, διεγχειρητική και μετεγχειρητική διαχείριση του ασθενή